Giá thuê chỗ đặt máy chủ luôn được quảng cáo theo U: gói 1U, gói 2U, gói 4U. Nhưng U chỉ là một trong bốn thông số mà máy chủ của quý Khách hàng chiếm chỗ trong một tủ rack, và thường không phải thứ đắt nhất. Bài viết phân tích 1 số thông số liên quan đến một tủ rack, và vì sao những thứ đó quyết định chi phí.
Mục lục
1. Tủ rack và đơn vị U
Tủ rack là một khung kim loại có hai cặp thanh ray dựng đứng, khoảng cách giữa hai thanh là 19 inch. Con số 19 inch đó là một chuẩn công nghiệp có từ lâu, nên gần như mọi máy chủ, thiết bị mạng và bộ lưu điện lắp cho phòng máy đều lấy con số này để làm tiêu chuẩn.
Chiều cao trong tủ được chia thành những nấc bằng nhau gọi là U, viết tắt của rack unit. Một U cao 1,75 inch, tức khoảng 4,45 cm. Tủ phổ biến trong trung tâm dữ liệu là loại 42U, có khi 46-47-48U tùy thiết kế, cao khoảng hai mét, rộng 600 hoặc 800 mm và sâu từ 1000 tới 1200 mm để chứa được chiều dài máy chủ.
Máy chủ cũng được bán theo U, và con số đó có liên quan đến quyết định chi phí của quý Khách hàng:
| Chiều cao máy | Thường là loại máy gì |
|---|---|
| 1U | Máy chủ mỏng, ít ổ cứng, dùng cho web và ứng dụng |
| 2U | Máy nhiều ổ cứng, máy lưu trữ, máy ảo hoá |
| 4U trở lên | Máy gắn card đồ hoạ, máy lưu trữ dung lượng lớn |
Hai chi tiết nhỏ hay bị bỏ qua. Thứ nhất, máy chủ bắt vào tủ bằng bộ ray trượt (rail) đi kèm theo đời máy, không phải ray nào cũng lắp được cho máy nào. Thứ hai, những khoảng trống còn lại trong tủ cần bịt bằng tấm chắn (blanking panel) - mục 4 sẽ giải thích vì sao.
Còn một con số ít người nghĩ tới: một tủ rack chất đầy máy có thể nặng gần một tấn. Đó là lý do phòng máy dùng sàn nâng có tính toán tải trọng, và là lý do không thể kê tủ rack vào một phòng làm việc bình thường ở tầng cao.
2. Hai đường điện và thanh PDU
Chạy dọc bên trong tủ là thanh phân phối điện, tiếng Anh gọi là PDU (power distribution unit). Nhìn bề ngoài nó giống một ổ cắm điện rất dài, nhưng khác ở chỗ nó được cấp từ hệ thống điện của trung tâm dữ liệu, đi qua bộ lưu điện và máy phát.
Một tủ rack đúng chuẩn có hai thanh PDU, thường gọi là đường A và đường B, lấy từ hai nguồn độc lập. Máy chủ dành cho phòng máy vì vậy có hai bộ nguồn: cắm một bộ vào đường A, một bộ vào đường B. Khi một đường mất điện để bảo trì hoặc do sự cố, máy vẫn chạy bằng đường còn lại mà không tắt.
Đây là chỗ hay hiểu nhầm khi đọc bảng giá. Một gói ghi 2 x 750W không có nghĩa máy được dùng 1500W. Số 2 nói về số đường cấp, còn 750W là mức công suất máy được phép tiêu thụ. Đường thứ hai tồn tại để dự phòng, nên khi một đường chết thì đường kia phải gánh được toàn bộ 750W đó. Khi so báo giá giữa các nhà cung cấp, quý Khách hàng nên quan tâm thông số này: con số watt ghi trong bảng là cho mỗi đường hay cho cả hai cộng lại.
Điện trong tủ rack được bán theo từng nấc nhỏ. Tại Cloudzone, gói bổ sung công suất tính 50.000đ cho mỗi 50W tăng thêm mỗi tháng (giá chưa gồm VAT).
3. Thứ thật sự hiếm trong tủ rack là công suất
Nhìn vào các gói colocation đang bán sẽ thấy ngay một điều lạ:
| Gói | Chỗ trong tủ | Nguồn điện |
|---|---|---|
| Colocation 1U | 1U | 2 x 750W |
| Colocation 4U | 4U | 2 x 1200W |
| Colocation 10U | 10U | 2 x 1500W |
Từ gói 1U lên gói 10U, chỗ tăng gấp mười lần nhưng điện chỉ tăng gấp đôi. Nếu chỗ là thứ đắt đỏ thì giá phải đi theo số U. Thực tế không phải vậy, vì ràng buộc nằm ở chỗ khác.
Mỗi watt đi vào máy chủ gần như biến thành đúng ngần ấy watt nhiệt thổi ra phía sau, và lượng nhiệt đó phải được hệ thống làm mát mang đi. Cộng thêm phần hao của bộ lưu điện và hệ thống phân phối, một watt bán cho khách kéo theo hơn một watt mà trung tâm dữ liệu phải mua. Tổng công suất cấp cho một tủ vì thế bị chặn bởi ba thứ cùng lúc: tiết diện đường điện tới tủ, công suất bộ lưu điện, và năng lực làm mát của phòng.
Hệ quả rất thực tế: nhiều tủ rack không bao giờ được lấp đầy 42U. Chúng hết công suất trước khi hết chỗ. Một tủ chỉ còn vài trăm watt dự phòng thì dù còn trống hai chục U vẫn không nhận thêm máy được.
Máy chủ chạy card đồ hoạ làm bài toán này gắt hơn hẳn, vì một máy như vậy có thể ăn điện bằng cả chục máy chủ web gộp lại. Đó là lý do khi quý Khách hàng dự định đặt máy chạy AI, công suất là câu phải hỏi trước, trước cả câu hỏi về giá thuê chỗ.
4. Đi dây và luồng khí
Không ai thu tiền riêng cho việc đi dây, nhưng đi dây sai thì hỏng cả hai thứ ở trên.
Máy chủ hút khí lạnh ở mặt trước và thổi khí nóng ra mặt sau. Vì vậy trong phòng máy, các hàng tủ được xếp mặt trước quay vào nhau tạo thành lối lạnh, mặt sau quay vào nhau tạo thành lối nóng. Toàn bộ thiết kế làm mát dựa trên việc hai luồng khí đó không trộn vào nhau.
- Lắp ngược một thiết bị là thiết bị đó hút chính khí nóng của hàng xóm. Một thiết bị mạng gắn ngược chiều đủ để làm nóng cả một đoạn tủ.
- Khoảng trống không bịt tấm chắn cho khí nóng từ mặt sau vòng ngược ra mặt trước rồi bị hút lại vào máy. Tấm chắn rẻ hơn mọi giải pháp làm mát khác.
- Búi dây thừa phía sau tủ chặn đúng đường thoát khí nóng. Dây nên cắt đúng chiều dài, bó gọn sang hai bên và dán nhãn ở cả hai đầu.
Về nhiệt độ, tổ chức ASHRAE khuyến nghị nhiệt độ khí đi vào máy chủ nằm trong khoảng 18 tới 27 độ C. Con số đáng nhớ ở đây là nhiệt độ khí vào máy, không phải nhiệt độ cảm nhận khi đứng giữa phòng. Một phòng máy mát lạnh vẫn có thể có một máy chạy nóng, nếu luồng khí quanh máy đó bị chặn.
5. Bốn thứ tạo nên hoá đơn
Gộp lại, một máy chủ đặt trong tủ rack chiếm của nhà cung cấp đúng bốn thứ, và hoá đơn hàng tháng là tổng của bốn thứ đó:
| Chiếm cái gì | Đo bằng | Mức thường kèm theo gói |
|---|---|---|
| Chỗ trong tủ | U | Theo gói: 1U, 2U, 4U, 10U |
| Công suất điện | Watt trên mỗi đường | Mua thêm theo nấc 50W |
| Cổng mạng và băng thông | Mbps trong nước và quốc tế | 1Gbps trong nước, 20Mbps quốc tế |
| Địa chỉ IP | Số IPv4 | 01 IPv4 cho mỗi máy |
Nhìn theo cách này thì một báo giá rẻ bất thường sẽ tự lộ ra: nó rẻ ở ô nào và thiếu ở ô nào. Bảng giá chi tiết cùng những khoản dễ bị bỏ sót khi ký hợp đồng nằm ở bài Chi phí thuê chỗ đặt máy chủ 2026.
6. Chuẩn bị máy trước khi đưa vào rack
- Biết chắc máy cao bao nhiêu U và sâu bao nhiêu, vì máy thân dài không vừa mọi tủ.
- Mang theo đúng bộ ray của đời máy đó, kèm ốc bắt tai.
- Đo công suất thật của máy khi chạy tải, đừng lấy con số in trên bộ nguồn.
- Bật và cấu hình sẵn cổng quản trị từ xa (KVM hoặc IPMI) trước khi mang máy đi.
- Dán nhãn máy, ghi rõ tên, người phụ trách và số điện thoại liên hệ.
Danh sách đầy đủ hơn, gồm cả phần mạng, IP và quy trình ra vào trung tâm dữ liệu, có trong bài Cần chuẩn bị gì khi thuê chỗ đặt máy chủ.
7. Câu hỏi thường gặp
Tủ 42U thì đặt được 42 máy chủ 1U phải không?
Trên lý thuyết thì lắp được, trên thực tế thì gần như không bao giờ. Khi lắp tại DC cần chừa U đầu và U cuối, và cứ vài máy chủ lại cách 1U để bảo đảm khả năng làm mát. Quan trọng hơn, tủ hết công suất điện và hết khả năng làm mát trước khi hết chỗ. Số U chỉ nói về không gian, còn thứ quyết định là tổng số điện (watt) mà tủ đó được cấp. Thông thường, 1 tủ rack thời điểm hiện nay tiêu thụ khoảng 5-8KW điện tùy vào nhu cầu và số lượng thiết bị, mã thiết bị, máy chủ AI sẽ chiếm nhiều điện hơn máy chủ thông thường, và chiếm nhiều điện hơn thiết bị mạng.
Ghi 2 x 750W nghĩa là máy được dùng 1500W?
Không. Hai là số đường cấp điện, 750W là mức máy được phép tiêu thụ. Đường thứ hai là đường dự phòng, phải gánh được toàn bộ tải khi đường kia mất. Khi so báo giá, hỏi thẳng nhà cung cấp con số đó tính cho mỗi đường hay cho cả hai.
Máy chủ dạng tháp để bàn có đặt vào rack được không?
Được nhưng không nên. Máy dạng tháp phải nằm trên một kệ đỡ, chiếm nhiều U hơn hẳn so với một máy chủ cùng cấu hình dạng rack, và luồng khí của nó không đi theo chiều trước ra sau của phòng máy.
Khi nào nên thuê nguyên tủ thay vì thuê theo U?
Khi số máy đủ nhiều để tổng tiền thuê theo U vượt giá nguyên tủ, hoặc khi quý Khách hàng cần tự quyết cách bố trí và đi dây bên trong tủ. Từ mức trên 10U, nửa tủ và nguyên tủ được báo giá theo quy mô.
8. Nguồn tham khảo
Số liệu về gói dịch vụ và nguồn điện kèm theo lấy từ bảng giá Cloudzone đã công bố. Phần kích thước tủ và nguyên tắc phòng máy lấy từ chuẩn công nghiệp và tài liệu nhà sản xuất.
- Chuẩn tủ 19 inch và đơn vị U - EIA-310, tương đương IEC 60297 và DIN 41494: khoảng cách giữa hai thanh ray là 19 inch (482,6 mm), một U cao 1,75 inch tức 44,45 mm.
- Nhiệt độ khí đi vào máy chủ - ASHRAE, Thermal Guidelines for Data Processing Environments: khoảng khuyến nghị 18 tới 27 độ C.
- Kích thước tủ, tải trọng, tấm chắn khoảng trống và nguyên tắc lối nóng - lối lạnh - tài liệu kỹ thuật của các nhà sản xuất thiết bị phòng máy: Vertiv, Eaton, APC/Schneider Electric.
- Gói colocation 1U, 4U, 10U, nguồn điện kèm theo và gói bổ sung công suất - bài Chi phí thuê chỗ đặt máy chủ 2026 trên cloudzone.vn. Giá nêu trong bài chưa gồm thuế VAT.
- Băng thông, địa chỉ IP và danh sách việc cần chuẩn bị trước khi đưa máy vào rack - bài Cần chuẩn bị gì khi thuê chỗ đặt máy chủ và trang Thuê chỗ đặt máy chủ.
Quý khách cần tư vấn chọn gói theo đúng số U và công suất máy đang có, vui lòng chat với Cloudzone hoặc gọi 0905 091 805. Thông tin dịch vụ và bảng giá có tại trang Thuê chỗ đặt máy chủ.