Đổi nhà cung cấp, hết hạn hợp đồng, hoặc muốn đưa hệ thống về gần người dùng hơn, đều dẫn tới cùng một việc: chuyển máy chủ sang trung tâm dữ liệu khác. Bài này trình bày cho quý Khách hàng hai cách làm, thứ tự các bước, và danh sách những thứ hay bị bỏ sót khiến dịch vụ gián đoạn dù phần chuyển dữ liệu đã xong.
Mục lục
1. Hai cách di dời, chọn cách nào
| Dựng mới rồi chuyển dữ liệu | Bê máy vật lý sang | |
|---|---|---|
| Thời gian dịch vụ ngừng | Vài phút tới vài chục phút | Vài giờ tới một ngày |
| Quay lại được khi hỏng | Được, hệ cũ vẫn chạy | Rất khó, máy đang trên đường |
| Chi phí | Trả hai nơi trong thời gian chuyển | Chi phí vận chuyển và lắp đặt |
| Rủi ro phần cứng | Không có | Có, ổ cứng sợ rung lắc nhất |
| Phù hợp khi | Hầu hết trường hợp | Phần cứng đặc thù, máy vừa mua, dữ liệu quá lớn |
Mặc định nên chọn cách thứ nhất. Lý do quan trọng nhất không phải thời gian ngừng ngắn hơn, mà là lúc nào cũng quay lại được: hệ thống cũ vẫn nguyên vẹn cho tới khi quý khách chủ động tắt. Cách thứ hai thì khi máy đã tháo khỏi rack và nằm trên xe, không còn đường lùi.
Cách thứ hai chỉ đáng chọn khi phần cứng là thứ không dựng lại được bằng tiền thuê, chẳng hạn máy có card chuyên dụng, hoặc khối lượng dữ liệu lớn tới mức chép qua đường truyền mất nhiều ngày.
2. Việc chuẩn bị trước khi đụng vào gì
Kiểm kê trước, đừng tin trí nhớ. Liệt kê mọi thứ đang chạy trên máy cũ: dịch vụ nào, chạy bằng gì, nghe ở cổng nào, phụ thuộc vào đâu. Cách nhanh là xem danh sách tiến trình đang nghe cổng và danh sách tác vụ hẹn giờ. Gần như lần nào cũng lòi ra một dịch vụ phụ mà không ai nhớ đã cài, thường là công cụ nội bộ hoặc kịch bản xuất báo cáo.
Hạ TTL của bản ghi DNS trước ít nhất một ngày. TTL là thời gian các máy chủ DNS trên thế giới được phép giữ lại câu trả lời cũ. Nếu đang để 86400 giây, tức một ngày, thì sau khi đổi địa chỉ vẫn còn người truy cập vào máy cũ gần hết ngày hôm đó. Hạ xuống 300 giây trước khi chuyển, xong việc thì nâng lại.
Chốt cửa sổ thời gian và báo trước cho người dùng. Chọn khung giờ ít người dùng nhất của chính hệ thống đó, dựa vào số liệu truy cập chứ không đoán. Báo trước cho khách hàng nội bộ, kèm mốc bắt đầu và mốc dự kiến xong.
Sao lưu đầy đủ và thử phục hồi. Một bản sao lưu chưa thử phục hồi thì chưa phải bản sao lưu. Thử ngay trên máy mới, vừa kiểm tra bản sao lưu vừa làm nóng quy trình.
3. Dựng song song rồi chuyển lưu lượng
Trình tự dưới đây giữ cho hệ thống cũ luôn là đường lùi an toàn:
- Dựng máy mới và cài đặt đầy đủ. Cùng phiên bản hệ điều hành và phần mềm với máy cũ. Đây cũng là dịp tốt để nâng phiên bản, nhưng đừng làm hai việc cùng lúc: chuyển xong, chạy ổn, rồi mới nâng.
- Copy dữ liệu lần đầu. Chép toàn bộ khi hệ thống cũ vẫn đang chạy. Lần này tốn nhiều thời gian nhất và không ảnh hưởng gì tới người dùng.
- Copy dữ liệu phát sinh. Chạy lại lệnh đồng bộ để chỉ chép phần đã đổi kể từ lần trước. Lặp lại tới khi mỗi lượt chỉ còn vài phút.
- Thử trên máy mới bằng tệp hosts. Trỏ tên miền về địa chỉ máy mới ngay trên máy tính của người kiểm thử, đi hết các luồng quan trọng: đăng nhập, thanh toán, gửi thư, xuất báo cáo. Người dùng thật chưa bị ảnh hưởng gì.
- Vào cửa sổ chuyển. Dừng ghi trên hệ cũ, chuyển cơ sở dữ liệu lần cuối, rồi đổi bản ghi DNS sang địa chỉ mới. Đây là bước duy nhất có gián đoạn.
- Theo dõi trong vài giờ đầu. Xem nhật ký lỗi của máy mới và lưu lượng còn sót lại trên máy cũ. Lưu lượng cũ giảm dần về gần bằng không là DNS đã lan hết.
Với hệ thống có cơ sở dữ liệu lớn, cách rút ngắn gián đoạn là dựng bản sao đồng bộ liên tục từ máy cũ sang máy mới, rồi tới giờ chuyển chỉ cần nâng bản sao đó lên làm bản chính. Khi đó thời gian ngừng tính bằng phút.
4. Trường hợp buộc phải bê máy đi
Nếu không tránh được, tính thời gian theo chuỗi: tắt máy, tháo khỏi rack, vận chuyển, lắp vào rack mới, đấu điện và mạng, bật lên và kiểm tra. Mỗi khâu đều có thể phát sinh.
Mấy điểm đáng lưu ý:
- Ổ cứng quay là thứ sợ rung lắc nhất. Máy có ổ HDD nên được đóng gói chống sốc cẩn thận. Đây cũng là lúc dễ phát hiện một ổ trong dàn RAID đã hỏng từ lâu mà chưa ai để ý, vì lần khởi động lại sau nhiều tháng là lúc ổ yếu bộc lộ.
- Chụp ảnh trước khi tháo. Chụp mặt trước, mặt sau, cách đi dây. Lắp lại ở nơi mới sẽ nhanh hơn nhiều và ít cắm nhầm cổng.
- Ghi lại cấu hình mạng hiện tại. Địa chỉ IP, gateway, VLAN, các dải được phép truy cập. Sang nơi mới gần như chắc chắn đổi IP, nên phải biết chỗ nào cần sửa.
- Chuẩn bị đường vào từ xa ngay khi máy lên. Cổng quản trị ngoài dải như KVM hoặc IPMI cho phép thao tác với máy như đang ngồi trước màn hình, kể cả khi hệ điều hành chưa lên mạng. Tại Cloudzone, dịch vụ thuê chỗ đặt máy chủ có KVM và IPMI hỗ trợ 24/7, còn yêu cầu xử lý vật lý tại chỗ được phản hồi trong 24 tới 48 giờ.
Một cách làm an toàn hơn cho dữ liệu: dựng tạm một máy chủ ảo chạy thay trong lúc máy vật lý đang di chuyển. Chi phí thuê vài ngày thường nhỏ hơn nhiều so với thiệt hại của một ngày dừng dịch vụ.
5. Mười thứ hay quên
Phần dữ liệu thường trót lọt. Gián đoạn hay đến từ danh sách này:
| Thứ bị quên | Biểu hiện khi quên |
|---|---|
| Địa chỉ IP ghi cứng trong tệp cấu hình | Ứng dụng vẫn trỏ về máy cũ, lỗi xuất hiện muộn và khó lần |
| Danh sách IP được phép của đối tác | Cổng thanh toán, API đối tác từ chối kết nối từ IP mới |
| Bản quyền phần mềm khoá theo IP hoặc địa chỉ MAC | Phần mềm báo hết hạn ngay sau khi chuyển |
| Bản ghi SPF và DKIM của tên miền | Thư gửi ra rơi vào mục spam hoặc bị từ chối |
| Chứng chỉ TLS và cách gia hạn tự động | Trình duyệt báo không an toàn sau vài tuần |
| Tác vụ hẹn giờ | Báo cáo đêm và sao lưu định kỳ im lặng không chạy nữa |
| Đường sao lưu và đích lưu bản sao | Tưởng vẫn đang sao lưu, thực ra đã dừng từ ngày chuyển |
| Giám sát và cảnh báo | Hệ thống mất giám sát đúng lúc dễ hỏng nhất |
| Bản ghi DNS ngược cho máy chủ thư | Một số nơi nhận từ chối thư |
| Tường lửa và nhóm bảo mật ở nơi mới | Mở thiếu cổng thì dịch vụ không chạy, mở thừa thì hở |
Cách dùng bảng này: in ra, đánh dấu từng dòng trong lúc chuyển, thay vì đọc một lượt rồi tin là đã nhớ.
6. Giữ hệ thống cũ bao lâu
Đừng huỷ hợp đồng cũ ngay ngày chuyển xong. Khoảng một tới hai tuần là mức hợp lý cho phần lớn hệ thống, đủ để các việc chạy theo chu kỳ tháng lộ ra nếu có trục trặc.
Trước khi dừng hẳn, làm ba việc: đối chiếu dữ liệu giữa hai bên bằng cách đếm số bản ghi của những bảng quan trọng; lấy một bản sao lưu cuối cùng của hệ cũ và cất ở nơi thứ ba; kiểm tra lưu lượng vào máy cũ đã thực sự về gần bằng không.
Sau đó mới xoá dữ liệu và trả tài nguyên. Nếu máy cũ có chứa dữ liệu cá nhân thì việc xoá cần làm đúng quy trình và ghi lại, vì đây là nghĩa vụ theo pháp luật về bảo vệ dữ liệu cá nhân chứ không chỉ là thói quen vệ sinh hệ thống.
7. Câu hỏi thường gặp
Có cách nào chuyển mà không ngừng dịch vụ một giây nào không?
Với hệ thống đã thiết kế chạy nhiều máy chủ song song và có cơ chế chuyển đổi dự phòng thì gần như không gián đoạn. Với hệ thống một máy chủ duy nhất thì luôn có một khoảng ngừng, chỉ là dài hay ngắn. Mục tiêu thực tế nên là rút khoảng đó xuống vài phút, chứ không phải triệt tiêu nó.
Đổi IP thì có mất thứ hạng tìm kiếm không?
Thay đổi địa chỉ IP trong khi giữ nguyên tên miền và đường dẫn không làm mất nội dung đã được lập chỉ mục. Thứ ảnh hưởng tới thứ hạng là trang bị lỗi hoặc chậm kéo dài trong lúc chuyển, nên chuẩn bị kỹ vẫn hơn.
Nên chuyển vào cuối tuần hay giữa tuần?
Nên chọn lúc có đủ người xử lý nếu gặp sự cố. Cuối tuần ít người dùng nhưng cũng ít người trực, mà đội ngũ của nhà cung cấp và của đối tác cũng mỏng hơn. Nhiều nơi chọn tối thứ Ba hoặc tối thứ Tư vì nếu có vấn đề thì vẫn còn vài ngày làm việc phía trước.
Dữ liệu vài TB thì chép bao lâu?
Phụ thuộc đường truyền giữa hai nơi và kích thước tệp. Nên đo thử bằng một phần nhỏ trước, rồi nhân lên để ước lượng, thay vì tính theo băng thông ghi trên hợp đồng. Nhiều tệp nhỏ bao giờ cũng chậm hơn ít tệp lớn ở cùng dung lượng.
Quý khách đang cân nhắc chuyển hệ thống về trung tâm dữ liệu trong nước và muốn bàn phương án cụ thể, vui lòng chat với Cloudzone hoặc gọi 0905 091 805. Thông tin dịch vụ có tại trang Cloud Server và Thuê chỗ đặt máy chủ.
